De magische werking van familieopstellingen

Veel mensen hebben vragen, waar ze in hun dagelijks leven geen antwoord op kunnen vinden. Vragen die ze bezighouden en die soms grote invloed hebben op hun welzijn. Piekeren en er niet uitkomen; dat is niet alleen vervelend, maar ook slecht voor je gezondheid. Vaak ontstaan zulke vragen na langere tijd, na een opeenstapeling van gebeurtenissen, of bijvoorbeeld voorafgaand of tijdens een burn-out.

Dan hebben we het niet over vragen als ‘waarom lust ik geen rode kool?’ of ‘waarom duurt het zo lang voor mijn pakketje er is?’, maar over vragen als ‘Waarom voel ik mij zo?’ en ‘Waarom kan ik geen motivatie vinden?’. Als we het hebben over die laatste soort vragen, dan kan een familieopstelling uitkomst bieden. Ondanks dat er geen stellige verklaring bestaat voor de werking van familieopstellingen, is het wél bewezen effectief. Heel veel mensen hebben baat bij een opstelling, niet omdat het direct het antwoord geeft waar ze naar op zoek zijn, maar omdat het inzichten geeft op een diepgaand bewustzijnsniveau. Inzichten in problemen, die vrijwel altijd een dieperliggende oorzaak hebben in het verleden.

Systemen

OpstellingOm een familieopstelling te begrijpen, is het eerst van belang om je te realiseren dat alles met elkaar in verbinding staat. Alles is één geheel en elk afzonderlijk deeltje vormt samen met de andere deeltjes een systeem. Daarom vallen (familie)opstellingen onder ‘systemisch werken’, een methode die ontwikkeld is door de Duitse psychotherapeut Bert Hellinger. Wanneer een systeem helemaal in balans is, zullen er weinig tot geen problemen zijn. Binnen een gezin, wanneer iedereen zijn of haar eigen plekje in mag nemen en hierin herkend en geaccepteerd wordt, zal er weinig sprake zijn van problemen.

Knagende gevoelens

Helaas is dit lang niet altijd zo rooskleurig in de systemen waar we als mens deel van uit maken. Je niet-begrepen voelen, onmacht, buiten de boot vallen, maar ook het missen van genegenheid en liefde zijn zaken die vaak voorkomen binnen een systeem. De impact hiervan kan enorm groot zijn op iemands ontwikkeling, met gevolgen als depressie, burn-out, chronische vermoeidheid, een negatief zelfbeeld, onzekerheid en een gebrek aan motivatie. Knagende gevoelens en vragen blijven over. En als je je daar bewust van bent, kan een familieopstelling je hier bij helpen.

Familieopstellingen: energie en beweging

De magie van een familieopstelling zit hem in de energie en het onderbewustzijn van de deelnemers die wordt aangesproken. Het is een bijzondere methode waarbij een vraagsteller en een aantal representanten het systeem vormen. Een begeleider is natuurlijk onmisbaar, hoewel deze buiten het systeem en het veld waarin iedereen zich bevindt, staat. Op deze manier kan de begeleider objectief zijn. Klinkt allemaal wat technisch, maar ik leg het graag uit:

Deelnemers in een familieopstelling

  • De begeleider: de therapeut die de opstelling van a tot z begeleidt
  • De vraagsteller: degene die zijn of haar probleem uitlegt aan de begeleider.
  • Representanten: zij vertegenwoordigen iemand uit het familiesysteem van de vraagsteller.

 

Door alle deelnemende representanten in een veld te plaatsen, is de opstelling klaar. En dan kan de energie zijn werk gaan doen.

Informatie

Om representant te zijn, is het belangrijk dat je je volledig kunt afsluiten voor alles wat er zich buiten het systeem afspeelt. Zo ontstaat de mogelijkheid om de energie te gaan voelen die zich binnen het gecreëerde systeem beweegt. Een representant kan zich op afstand van jou als vraagsteller houden, of juist heel dichtbij komen, afwijzend met de rug naar je toe staan of met de ogen neergeslagen. Afhankelijk van wat het thema en de vraagstelling zijn, komt hierdoor allerlei informatie vrij. Denk aan bijvoorbeeld informatie over waarom je vader zich afwijzend opstelt, waarom je zusje zo dichtbij je staat of waarom je oma je niet aan wil kijken.

Inzicht en heling

Het is enorm moeilijk te verklaren waarom er nu precies gebeurt wat er gebeurt tijdens zo’n opstelling. Feit is dat de representanten ‘toegang’ krijgen tot de gevoelens van degene die ze vertegenwoordigen en ze daarom sensaties ervaren van iemand anders: warmte, kou, trillingen, boosheid en verdriet bijvoorbeeld. Door hier in mee te gaan, te bewegen of een andere plek in te nemen binnen het veld, kan er uiteindelijk een voelbare ontspanning ontstaan. En dit kan betekenen dat iedereen binnen het systeem zijn of haar plek heeft mogen innemen, en daar ook wordt geaccepteerd en herkend. Voor de vraagsteller biedt dit zoveel inzicht, dat er een helend proces ontstaat. Je hebt namelijk de oorsprong van het probleem ontdekt.

De geschiedenis kun je niet veranderen, maar wel de manier waarop je ernaar kijkt en ermee omgaat. In een familieopstelling zie je dankzij de representanten van een afstandje wat er nu echt gebeurd is en word je bewust van jouw rol binnen het geheel.

Waarom zou je meedoen aan een opstelling?

Als je aldoor het gevoel hebt dat je niet begrepen wordt, als je bepaalde gevoelens over iets of iemand maar niet los kunt laten, een traumatisch verleden hebt, je steeds weer tegen dezelfde problemen aanloopt, geen verandering kunt aanbrengen in je patronen… dit zijn allemaal voorbeelden van redenen om aan een opstelling mee te doen. Het zijn problemen die je niet even snel oplost of waar je snel een antwoord op kunt vinden. Juist door het onderbewustzijn aan te spreken en de energie zijn werk te laten doen, ontdek je in een opstelling dat het antwoord al in jezelf zit. Met de verdiepende inzichten die je krijgt in een opstelling, ben je in staat om je probleem of levensvraag vanuit je kern aan te pakken.

Ervaar het zelf

Om echt te begrijpen hoe een familieopstelling werkt, kan ik je alleen maar aanraden om zelf eens deel te nemen. Als vraagsteller, maar ook als representant ervaar je de bijna magische energie die in de opstelling zijn werk doet en ontdek je hoe bijzonder het is om je onderbewustzijn aan te spreken. Om jezelf, en anderen te helpen weer in balans te komen.

In de opleiding tot Holistisch Therapeut bij ZoMa Opleidingen leer je familieopstellingen te begeleiden. Ook fungeer je als representant en als vraagsteller mag je een opstelling vormgeven. Een prachtige manier om deze bijzondere vorm van systemische therapie te leren en te ervaren!

Namasté,

Marjolein