Rouwverwerking komt voor in de breedste zin van het woord. Het gaat niet enkel over een dierbare verliezen. Rouwverwerking kan ook opkomen wanneer een relatie uitgaat, je gaat verhuizen, wanneer je je favoriete spijkerbroek moet opgeven, etc. Afhankelijk van de waarde die je ergens aan hecht en wat het allemaal nog meer in je aanraakt, kan het verlies ervan enorm veel impact hebben op je leven en je functioneren. Verdriet om verlies is pijnlijk en kan voor veel mentale, emotionele, psychische en uiteindelijk zelfs fysieke klachten gaan zorgen. Rouwverwerking is daarom een proces waarbij hulp en ondersteuning zeer welkom kunnen zijn.

Rouwverwerking is meer dan rouwen om overledenen

Rouwen is vaak iets wat je doet als er een dierbare is overleden. Maar rouwverwerking hoeft niet per se over de dood te gaan. Rouwverwerking komt kijken bij verlies in de breedste zin van het woord. Zo is liefdesverdriet ook een vorm van rouwverwerking, net als verdriet hebben om het verliezen van een waardevolle ring. Rouwen is zeer persoonlijk en het proces kan lang en slepend zijn.

Rouw verwerking

Rouwverwerking heeft vijf fasen

Er is dan ook geen richtlijn om verlies te verwerken. Wel zijn er vijf aantoonbare fasen in een rouwverwerkingsproces:

  • Ontkenning
  • Boosheid
  • Onderhandelen
  • Verdriet/depressie
  • Aanvaarding

Rouwverwerking kent geen tijd

Hoelang je in een bepaalde fase zit en hoelang jouw rouwverwerking duurt, is ook persoonsgebonden. Rouwverwerking is niet lineair, niet in de zin van tijd noch in de zin van de fases. Je kan dus niet zeggen: na zes weken ben ik klaar met de fase van ontkenning. Hoelang jij in de ontkenning blijft zitten, is ongewis. Pas op het moment dat jij er klaar voor bent, ga je naar een volgende fase. En zelfs dan kan het zo zijn dat je bijvoorbeeld weer in die ontkennende fase komt.

Wat je ook vaak ziet, is dat een rouwverwerkingsproces over jaren verdeeld kan zijn. Zo kun je het gevoel hebben dat je het na enige tijd een plek hebt weten te geven. Je voelt jezelf weer opbloeien en je kan weer van het leven genieten. De rouw staat je niet langer in de weg en je bent ervan overtuigd dat het tot je verleden behoort. Toch kan het dan zo zijn dat het na enige tijd weer bij je op de deur komt kloppen. Dit kan na een jaar zijn, zes maanden, 3 jaar, etc. En dan weer na één jaar of twee of drie, etc. komt het weer langs.

Bewustwording is van essentieel belang bij rouwverwerking

Wanneer een rouw fase of het rouwproces zich herhaalt, is dat eigenlijk niets meer dan een uitnodiging om jouw verlies op een nog dieper niveau te verwerken en te helen. Hier is dus niets mis mee en het maakt je niet raar. Integendeel, het is eigenlijk iets heel moois. Al hoewel dat heel anders kan voelen en lijken wanneer je midden in het proces zit. Je kan denken dat je wat verkeerd doet en jezelf daarom afwijzen en veroordelen. Zo van: is het nou nog niet klaar?!

Maar niets is zo onvoorspelbaar als een verwerkingsproces. We weten gewoonweg niet van te voren hoeveel haken en ogen eraan verbonden zitten en hoe diep het gaat. Wees daarom lief voor jezelf en probeer je rouwproces zo goed als je kan te omarmen en met compassie toe te treden. Geef het en jezelf de tijd. Op deze manier leer je te herkennen wat er met jou en alles om je heen gebeurt. Bewustwording loopt daarom ook als een rode draad door het proces heen.

Rouwverwerking is leren omgaan met verlies

Wanneer we in een proces van rouwverwerking zitten, kunnen er ook andere dingen naar de voorgrond komen dan het eigenlijke verlies. Ook dit is heel normaal. Het eigenlijke verlies werkt als een soort opening van het hart waardoor je ook bij andere onverwerkte stukken kunt komen. Voel je daarom ook niet schuldig als je merkt dat je opeens om iets anders rouwt dan die dierbare persoon die bijvoorbeeld net is overleden. Het is juist heel mooi dat het andere stuk ook naar boven komt. Het eigenlijke verlies werkt dan als een katalysator om jou te helpen nog dieper in verbinding te komen met jezelf. Dat is alleen maar mooi en dat gunt die overleden dierbare jou ook. Uiteindelijk kom je dan weer terug bij de rouwverwerking van die dierbare. En juist omdat je dat andere stuk hebt aangekeken, kun je nu nog mooier stilstaan bij dat verlies.

Deze meditatie helpt je om datgene aan te kijken wat je nog niet hebt aangekeken of misschien mag je iets opnieuw aankijken, zodat je het verlies op een nog dieper niveau kunt verwerken en loslaten. Ontspan je en laat je door de rustgevende stem van Marjolein Berendsen van ZoMa Opleidingen meenemen op deze mooie visualisatie reis door de woestijn.

Rouwverwerking wordt eenvoudiger door goede begeleiding te kiezen

Wanneer je te maken hebt met verlies, zul je in de fases die je doorloopt op jouw manier leren omgaan met dit verlies. Een therapeut of coach kan je hierin begeleiden: in een rouwproces is het van belang dat je niet alleen bent. Een therapeut kan een omgeving voor je creëren waarin je je veilig voelt en zonder beperkingen je verhaal kunt doen.

Het kan daarom heel prettig zijn om begeleiding te krijgen wanneer je in een proces van rouwverwerking zit. Begeleiding kan op allerlei manieren. We hebben er vijf voor je op een rijtje gezet.

1. Gesprekstherapie

Puur praten met een therapeut of coach over het verdriet kan al veel verlichting brengen. De therapeut of coach biedt je dan een luisterend oor en helpt je zo met jouw rouwverwerking. Eventueel kan dit nog worden aangevuld met oefeningen die je meekrijgt naar huis, zoals mediteren, affirmeren, visualiseren, etc.

2. Bewegingstherapie

Ons lichaam kun je zien als één grote harde schijf. Het slaat alles op. Dat is mooi, behalve wanneer het voor een blokkade zorgt. Dit kan gebeuren wanneer we niet goed weten hoe we met onze gevoelens rondom de rouwverwerking om kunnen gaan. We onderdrukken die emoties dan.

Rouwverwerking

Door je lichaam te bewegen door middel van yogaoefeningen, dans, boksen of iets anders dat bij jou past, kan je de blokkade gelukkig weer oplossen. Onder de voor jou juiste begeleiding kun je dan alsnog door het verdriet heen bewegen.

3. Creatieve therapie

Soms is het lastig om in een rouwverwerkingsproces woorden te geven aan dat wat je voelt. Creatieve bezigheden kunnen dan helpen om je gevoel toch uit te drukken en het verlies te verwerken. Denk hierbij aan zang, kleuren, schilderen, schrijven, etc. En bij sommigen is het zo dat ze er dan later alsnog woorden aan kunnen geven.

4. Energetische therapie

Rouwverwerking kan best wat energie kosten en slepend zijn waardoor je weinig puf hebt voor andere dingen. Energetische therapie, zoals Reiki, kan je dan helpen om jezelf weer op te laden. Naast dat energetische therapie je oplaadt, lost het ook blokkades in je systeem op. Hierdoor kan de energie weer stromen en dat maakt dat je weer meer energie hebt.

5. Klankschalen therapie

Geluid, muzikale klanken; ze hebben een helende en ontspannende werking op ons systeem. Dit komt door de vibratie die het afgeeft waarmee ons systeem resoneert. Denk maar aan een mooi liedje dat je blij maakt of één waar je altijd tranen van in je ogen krijgt. Klankschalen therapie kan ditzelfde effect op je hebben; wat kan bijdragen aan je rouwverwerking.

Holistische benadering van rouwverwerking

Voor welke vorm je ook kiest, een holistische benadering verdient echter de voorkeur. Als de balans op de holistische niveaus kan worden teruggebracht, is het proces van rouwverwerking namelijk veel effectiever te begeleiden. Er wordt dus niet alleen naar het emotionele niveau gekeken, maar ook naar het fysieke, mentale, energetische en spirituele niveau. Aandacht hebben voor het geheel en daarmee het rouwproces doorlopen, is namelijk veel effectiever dan slechts één van de symptomen van rouwverwerking aan te pakken. Veel hulpverleners in de complementaire zorg passen daarom ook hun begeleiding of therapie op holistische wijze toe.

Wil jij meer weten over Holisme en wat je nu precies doet in holistische therapie? In deze masterclass legt Marjolein Berendsen, founder van ZoMa Opleidingen, het met liefde aan je uit.

Rouwverwerking en omgaan met verlies is een thema waar in de opleiding tot Holistisch Therapeut uitgebreid aandacht aan wordt besteed. Je leert niet alleen zelf met verlies om te gaan, maar je leert ook hoe je anderen in een rouwverwerkingsproces kunt begeleiden. Bij één van onze informatie avonden en open avonden vertellen we je er graag meer over!